//

Aπόστολος Μαγγανάρης: Ο δαιμόνιος Μικρασιάτης, με Ναξιακές ρίζες, του ελληνικού Τύπου

Aπόστολος Μαγγανάρης: Ο δαιμόνιος Μικρασιάτης, με Ναξιακές ρίζες, του ελληνικού Τύπου

Το 1972, πριν από πενήντα χρόνια, ένας άνθρωπος που υπηρέτησε αδιάκοπα την ελληνική δημοσιογραφία αποσύρθηκε. Ήταν ο θρυλικός Απόστολος Ν. Μαγγανάρης (1904-1990). Ίδρυσε, διαμόρφωσε και προσδιόρισε με τις καινοτομίες του εφημερίδες και περιοδικά στην Ελλάδα της προπολεμικής και της μεταπολεμικής περιόδου.

Aπόστολος Μαγγανάρης: Ο δαιμόνιος Μικρασιάτης, με Ναξιακές ρίζες, του ελληνικού ΤύπουΑντώνη Αυγουστίδη, Ο πνευματώδης Απόστολος Ν. Μαγγανάρης, τέμπερα, Συλλογή Δημήτρη και Μάγδας Αναγνωστή.

Σπούδασε πολιτικές επιστήμες στη Γερμανία και νομικά στην Αθήνα, όπου έφτασε στα τέλη του 1924 και εργάστηκε ως τραπεζικός υπάλληλος, χρηματιστηριακός μεσίτης, διερμηνέας-μεταφραστής στη Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού και στο υπουργείο Συγκοινωνίας. Από τη Γερμανία ήδη δίνει το παρών με μεταφράσεις, ποιήματα, δοκίμια σε λογοτεχνικά περιοδικά: “Νουμάς”, “Μούσα”, “Νέα Εστία”, “Μακεδονικά Γράμματα” (Θεσσαλονίκη), “Ελληνική Επιθεώρησις”, “Έσπερος” (Σύρος), “Εστιάδα” (Χίος), “Πνοή”, “Ρυθμός”, “Σαλόνι”, “Βωμός” (Παρίσι).

Aπόστολος Μαγγανάρης: Ο δαιμόνιος Μικρασιάτης, με Ναξιακές ρίζες, του ελληνικού ΤύπουΒύρωνος Απτόσογλου (Byron, 1923-1990), Ο Απόστολος Ν. Μαγγανάρης και τα περιοδικά του, κάρβουνο.

Θέατρο, ποίηση, πεζογραφία

Από το 1930 δραστηριοποιείται και στο θέατρο, συγγραφέα σατιρικών επιθεωρήσεων, με πρώτη τη “Ρουκέτα”, και το 1931-32 με την “Αλατιέρα”, το καλοκαίρι του 1932 με την “Πρόγκα”, το 1933-34 με τον “Καζαμία” και με την “Πιπεριά”. Μεταπολεμικά, το 1946-47 γράφει ορισμένα νούμερα για το δίδυμο Οικονομίδη-Αρία στο θέατρο “Ριάλτο”, και το 1964, σε συνεργασία με τον Μήτσο Βασιλειάδη, δίνει για τον θίασο Θεοφανίδη-Σταυρίδη-Καραγιάννη στο θέατρο “Αλάμπρα” την επιθεώρηση “Παρίσι-Καστρί”.

Aπόστολος Μαγγανάρης: Ο δαιμόνιος Μικρασιάτης, με Ναξιακές ρίζες, του ελληνικού ΤύπουΝίκου Νομικού (1910-1974), Ο Απόστολος Ν. Μαγγανάρης με ερεθισμένη μύτη από την «Πιπεριά» του, 1934, σινική μελάνη.

Χρημάτισε μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων από το 1936, είχε εκλεγεί και στο Διοικητικό Συμβούλιό της το 1972. Δημοσίευσε ποιητικές συλλογές που αποπνέουν λυρική διάθεση: “Στα Δεσμά του Στίχου” (1920), “Το Ταξίδι” (1924), “Στον Πρώτο Σταθμό” (1929), “Ο Άλλος Δρόμος” (1943), “Διαδρομή” (1972, 1974, με πρόλογο του Γιώργου Βαλέτα και με εικονογράφηση Αλέκου Κοντόπουλου [1904-1975]), “Ο Κύκλος του Ταξιδιού” (1973), “Εν Έτει Δύο Χιλιάδες και…” (1974), “Δωδεκασπόνδυλα” (1975), “Γουοντερμάτζικα. Νέα Ποιήματα” (1976, με ένδεκα αναπαραγωγές ξυλογραφιών του Α. Τάσσου [1914-1985], μεγεθύνσεις λεπτομερειών ή σμικρύνσεις συνόλων από την έκθεσή του στην Εθνική Πινακοθήκη το 1975-76 και με πρωτότυπες ξυλογραφίες του), “Οι Θυρεοί” (1978), “Ύφη και Στυλ” (1979), “Η Άλλη Γραφή” (1980, με εικονογράφηση Γιώργη Βαρλάμου [1922-2013]).   “Κάνουμε χτένισμα την ενσυναίσθησή σας”!

Aπόστολος Μαγγανάρης: Ο δαιμόνιος Μικρασιάτης, με Ναξιακές ρίζες, του ελληνικού ΤύπουΑ. Τάσσου, «Στη σύναξη είταν: ύαινες, πιράγχας, σμέρνες, κληρικοί, μέγαιρες, χωρισμένες χρόνια, που δε δίνουν διαζύγιο…», 1976, ξυλογραφία από τη συλλογή του Απ. Ν. Μαγγανάρη «Γουοντερμάτζικα. Νέα Ποιήματα».

Στην ποιητική συλλογή του “Ύφη και Στυλ”, με τον επεξηγηματικό υπότιτλο “À la manière de… 120 ποιητών”, επιχειρεί ένα είδος υποκειμενικής άσκησης με άξονα στίχους Ελλήνων ποιητών σε πέντε κατηγορίες δικών του ποιημάτων: παραλλαγές, απαντητικά, μιμήσεις γραφής, αναστροφές και αφορμές. Το βιβλίο κοσμείται με έξι σχέδια και αναπαραγωγές χαρακτικών των Γιώργου Σικελιώτη (1917-1984), Γιάννη Μαγκανάρη (Manganaris, 1918-2007), Αλέξανδρου Κορογιαννάκη (1906-1966), Κίμωνος Λάσκαρι (1905-1978) και Μιχάλη Νικολινάκου (1923-1994). Να σημειωθεί ότι σχεδίαζε και ο ίδιος γελοιογραφικά σκίτσα συνήθως.

Aπόστολος Μαγγανάρης: Ο δαιμόνιος Μικρασιάτης, με Ναξιακές ρίζες, του ελληνικού ΤύπουΚίμωνος Λάσκαρι (1905-1978), Ο Απόστολος Ν. Μαγγανάρης, 1924, σινική μελάνη από τη συλλογή του «Το Ταξίδι».

Πεζά του είναι τα εξής “Ο Ηρόστρατος” (1930), “Τα Μαύρα Πουλιά” (1931), “Η Τελευταία των Ρωμαντικών” (διήγημα, 1943, με εξώφυλλο δίχρωμη ξυλογραφία του Τάσσου), “Πάστωρ Χ” (μυθιστόρημα, 1943), “Θρήνοι και Παινέματα για τις Χαμένες Πατρίδες” (1988, ανθολογία από κοινού με την σύζυγό του, ποιήτρια Καίτη Κοντώση-Μαγγανάρη).

Δημιουργός περιοδικών

Ξεχωριστός τομέας ενδιαφερόντων του ήταν ο οικογενειακός Τύπος ποικίλης ύλης, τον οποίον καθιέρωσε ως αρχισυντάκτης, όπως και το αστυνομικών περιπετειών έντυπο που το εισήγαγε στην Ελλάδα. Ευρεία ήταν η αποδοχή εκ μέρους του αναγνωστικού κοινού των προσεγμένων από τον ίδιον έως την παραμικρή λεπτομέρεια κατά τη διαμόρφωση των σελίδων τους περιοδικών “Εβδομάς”, “Ατλαντίς”, “Μάσκα”, “Θησαυρός”, “Ρομάντσο”, “Μπουκέτο”, “Αράχνη”, “Άσσος”, “Ο Ταχυδρόμος”, “Τραστ του Γέλιου”, “Το 7”, “Σκούπα” (με το ψευδώνυμο Μ. Τόλης), “Θεατής”, “Τετάρτη Εξουσία”.

Aπόστολος Μαγγανάρης: Ο δαιμόνιος Μικρασιάτης, με Ναξιακές ρίζες, του ελληνικού ΤύπουΤο εξώφυλλο του πρώτου τεύχους του περιοδικού «Μάσκα», 1935.

Δεν έμεινε μακριά υπό την αυτήν ιδιότητα, του αρχισυντάκτη, και από εφημερίδες, όπως “Δημοκρατία”, “Ελεύθερος Άνθρωπος”, “Ανεξάρτητος”, “Η Μάχη”, “Αθηναϊκή”, “Ελεύθερος Λόγος”, “Τα Νέα”, “Ελευθεροτυπία”. Ο Μαγγανάρης ήταν ικανότατος στην προσαρμογή ξένων προτύπων, όπως το αμερικάνικο αστυνομικό περιοδικό “Blue Mask” της δεκαετίας του 1920, στην ελληνική πραγματικότητα.

Aπόστολος Μαγγανάρης: Ο δαιμόνιος Μικρασιάτης, με Ναξιακές ρίζες, του ελληνικού ΤύπουΜιχάλη Γάλλια (1914-1992), Ο Απόστολος Ν. Μαγγανάρης Ρωμαίος καρδιοκατακτητής, 1955, τέμπερα, Συλλογή Γιώργου Α. Λεονταρίτη (φωτ. Γιώργου Α. Λεονταρίτη, “Αυτοί οι Ωραίοι Άνθρωποι… Δημοσιογραφία, Θέατρο – Μια Εποχή…”, Προσκήνιο – Άγγελος Σιδεράτος, Αθήνα 2005).

Μοναδικό προσόν του, η άνεσή του στην παράλληλη εργασία αρχισυνταξίας εντύπων, όπου έδειξε τις απαράμιλλες ικανότητές του. Επινόημά του ήταν η λέξη “σταυρόλεξο”.

Όπως θυμόταν στην ομιλία του σε εκδήλωση της Εστίας Νέας Σμύρνης προς τιμήν του Μαγγανάρη στις 26 Μαρτίου 1973 ο τότε πρόεδρος της Ενώσεως Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ) και συνομήλικος του Μαγγανάρη Πάνος Γ. Τρουμπούνης, «παρέμεινε αρχισυντάκτης σε περιοδικά και εφημερίδες, πότε σε μια, πότε σε δύο μαζί δουλειές, και όχι σπάνια σε τρεις».

Συνδικαλιστική και άλλη δράση

Προσφορά του είναι η εισαγωγή στη χώρα μας από τη δεκαετία του 1930 του αστυνομικού περιοδικού και του βιβλίου τσέπης (ίσως μεταφορά του γερμανικού Taschenbuch), ενώ σε εκείνον οφείλεται η επιβολή της δημοτικής γλώσσας τόσο στον περιοδικό όσο και εν μέρει στον ημερήσιο Τύπο.

  Καταγγελία Ιλχάν: Αν ο Πρόξενος ήταν Ρώσος…
Aπόστολος Μαγγανάρης: Ο δαιμόνιος Μικρασιάτης, με Ναξιακές ρίζες, του ελληνικού ΤύπουΟ Απόστολος Ν. Μαγγανάρης σε ώριμη ηλικία.

Το 1931 συμμετέσχε στην πρώτη απεργία δημοσιογράφων στο περιοδικό “Εβδομάς”. Το 1935 ίδρυσε την Ένωση Συντακτών Περιοδικού Τύπου, την κατοπινή Ένωση Συντακτών Αθηναϊκού Τύπου (ΕΣΑΤ), στην οποίαν εξελέγη πρόεδρος, αντιπρόεδρος και γενικός γραμματέας για 30 χρόνια. Το 1931 έλαβε μέρος στην πρώτη απεργία δημοσιογράφων στο περιοδικό Εβδομάς. Επίτευγμά του για τα μέλη της Ένωσης στάθηκε η καθιέρωση της αργίας της Δευτέρας του Πάσχα.

Από τα ιδρυτικά μέλη του ΕΑΜ, στρατευμένος στα αγνά ιδανικά της Εθνικής Αντίστασης, το 1943 ανέλαβε τη διεύθυνση του εκδοτικού οίκου “Ωρίων”, στον οποίον εξέδωσε τρία βιβλία του. Το 1947 πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Ραδιοφωνικού Σταθμού Ενόπλων Δυνάμεων ως βοηθός του ίλαρχου Πέτρου Καβούρη, υποδιευθυντής του κατά τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του.

O θείος, όπως τον αποκαλούσαν στο σινάφι τους οι δημοσιογράφοι, ήταν λάτρης του γυναικείου φύλου. Τύπος μποέμ, αριστοκρατικός στους τρόπους, γοητευτικός άσχημος, αγαπούσε μέχρι το τέλος την εργασία του σε σημείο τέτοιο ώστε να αφήσει την τελευταία του πνοή από καρδιακή προσβολή στο γραφείο του των “Νέων”.

Το κείμενο έγραψε ο Παυλόπουλος Δημήτρης στο Slpress.gr

Aπόστολος Μαγγανάρης: Ο δαιμόνιος Μικρασιάτης, με Ναξιακές ρίζες, του ελληνικού ΤύπουΓιάννη Γεωργακάκη, Απόστολος Ν. Μαγγανάρης, 2018, χαλκοκασσίτερος, Νέα Σμύρνη, Πλατεία Χρυσοστόμου Σμύρνης και Εθνικής Μνήμης.
Μετάβαση στο περιεχόμενο